Inwoners van Heemskerk konden in 2017 gebruikmaken van een breed en divers aanbod aan vrij toegankelijke voorzieningen op het gebied van zorg, welzijn en gezondheid. Hierdoor zijn inwoners (beter) in staat gesteld om deel te nemen aan de samenleving en hierdoor weten zij zich ondersteund in hun zelfredzaamheid. Inwoners werden gestimuleerd tot een actieve en gezonde leefstijl en actief burgerschap. In Heemskerk ervaart 77% van de volwassen inwoners zijn gezondheid als (zeer) goed, dat is nagenoeg gelijk aan vier jaar geleden. In Heemskerk zijn ongeveer evenveel volwassenen en ouderen met een goed ervaren gezondheid als landelijk (gezondheidsmonitor GGD, 2016).

De transformatie in het Sociaal domein is steeds beter zichtbaar: de uitvoering gebeurt vaker door vrijwilligers/buurtbewoners, terwijl beroepskrachten ondersteunen en faciliteren (bv. Koken in de buurt). Er wordt vaker gebruikgemaakt van een groepsgericht aanbod in plaats van individuele ondersteuning (bv. bij maatschappelijk werk). En er zijn enkele initiatieven (in ontwikkeling) waarbij sprake is van een verschuiving van maatwerkvoorzieningen naar algemene voorzieningen. De preventieve aanpak komt onder andere tot uiting door de outreachende aanpak van sociaal werkers in de buurt, de inzet van het Sociaal Team en een aantal pilots – in samenwerking met het welzijnswerk- vanuit de preventiegelden Jeugd (zie ook gespecialiseerde jeugdhulp en passend onderwijs).

De transformatie leidde ertoe dat organisaties en professionals binnen het brede Sociaal domein, zowel nulde, eerste als tweede lijn, steeds intensiever samenwerkten waardoor aan inwoners meer ondersteuning op maat werd geboden. In 2017 is de regionale samenwerking tussen de IJmondgemeenten bij het oppakken van toegangsvraagstukken versterkt en heeft geleid tot een gezamenlijke notitie 'groeimodel doorontwikkeling Toegang Sociaal Domein'.

Maatschappelijke organisaties van groot tot klein hebben middels een interactief proces bijgedragen aan de vertaalslag van het beleidsprogramma Algemene voorzieningen 2016-2020 naar de actualisering van de subsidieregels. Hiermee heeft de vertaling van gemeentelijk beleid naar de uitvoering van activiteiten een stevige impuls gekregen. Tevens heeft dit geresulteerd in nieuwe vormen van samenwerking tussen organisaties.

Welzijn

Actualisering subsidiebeleid
In 2017 is het subsidiebeleid geactualiseerd middels een interactief proces. Vanaf het najaar van 2017 is geëxperimenteerd met een nieuw activiteitenformat bij de subsidieaanvraag, dat is gebaseerd op het in voorbereiding zijnde subsidiebeleid. Organisaties konden bij het opstellen van hun subsidieaanvraag volgens de nieuwe systematiek gebruikmaken van de ondersteuning van een subsidiehelpdesk. Hiervan hebben 23 organisaties gebruikgemaakt. De geactualiseerde subsidieregels zullen medio 2018 in werking treden. In 2017 zijn tevens voorbereidingen getroffen voor de digitalisering van het subsidieproces en het opstellen van een openbaar subsidieregister.

Welzijn en maatschappelijke dienstverlening
Er is subsidie verleend aan maatschappelijke organisaties om uitvoering te geven aan taken op het gebied van informatie, advies, toegang/sociale teams, cliëntondersteuning/maatschappelijke dienstverlening, sociaal (cultureel) werk en samenlevingsopbouw. De activiteiten en diensten waarvoor subsidie is verleend geven uitvoering aan de doelen en thema’s zoals verwoord in het beleidsprogramma Algemene Voorzieningen. De activiteiten in de wijkcentra van Welschap, d’Evelaer, de Stut en de Jansheeren zijn in 2017 onverminderd goed bezocht. In 2017 is een preventief huisbezoek uitgevoerd onder 80-jarigen en onder 85-jarigen. Hieruit blijkt dat 85-jarigen gemiddeld goed geïnformeerd zijn over voorzieningen en activiteiten. De bekendheid met mantelzorg(ondersteuning) en respijtzorg blijft daarbij enigszins achter. De Seniorenwijzer is geactualiseerd. Tussen de gemeente en Socius zijn afspraken gemaakt over het stroomlijnen van de ondersteuning bij schuldenproblematiek. Met de preventiegelden Jeugd zijn samen met welzijnsorganisaties diverse preventieve methodieken ingezet of ontwikkeld, waaronder Homestart. Met betrokken partners op het gebied van (eerstelijns)zorg, preventie en welzijn is een projectplan Gezonde wijkaanpak Broekpolder opgesteld dat vanaf 2018 wordt uitgevoerd.

Toegang en Sociaal Team
In juni 2017 is het IJmondiale ‘Groeimodel doorontwikkeling toegang Sociaal domein’ in alle drie gemeenten vastgesteld. Het groeimodel bestaat uit stappen om de verschillende toegangstaken beter te stroomlijnen. Een van de eerste stappen is het verbeteren van de digitale toegang. De IJmondgemeenten hebben hiervoor in 2017 voorbereidingen getroffen. Inwoners en professionals hebben proefversies getest. De nieuwe website wordt in het voorjaar van 2018 gelanceerd. In het najaar van 2017 is tevens een start gemaakt met het integreren van toegangstaken die nu nog afzonderlijk door Socius, MEE & de Wering en het Sociaal Team worden uitgevoerd. Voor inwoners moet dit resulteren in een laagdrempelige en herkenbare toegang, waar op uniforme wijze gewerkt wordt. Medio 2018 wordt een implementatieplan opgeleverd.

Bij het Sociaal Team zijn in 2017 430 meldingen binnengekomen. Het betrof 167 kortdurende informatie- en adviesvragen en 263 ondersteuningstrajecten. Er is in 2017 een psychiatrisch verpleegkundige (vanuit het FACT team) en een mantelzorgconsulent van We(l)doen voor een aantal uren toegevoegd aan het Sociaal Team. Zij hebben hun expertise overgedragen, geadviseerd en zijn met sociaal teamleden op huisbezoek geweest. Deze inzet wordt in 2018 gecontinueerd.
In 2017 is een praktijk- en toekomstverkenning uitgevoerd naar de ervaringen van kernpartners en samenwerkingspartners met het Sociaal Team en het Zorgnetwerk Heemskerk. De bevindingen leidden tot een aantal voorstellen die in 2018 worden gerealiseerd. Zo wordt het Zorgnetwerk geïntegreerd in het Sociaal Team en komen er fysieke locaties voor het Sociaal Team. De samenwerkingsovereenkomst 2016-2017 is met een jaar verlengd.

(Harmonisatie) kinderopvang en peuterspeelzalen
In het kader van de harmonisatiewet kinderopvang en peuterspeelzalen is in 2017 een keuzenotitie opgesteld. Op basis hiervan heeft de gemeenteraad voor één van de scenario’s gekozen. De gemeente, Welschap en d’Evelaer hebben intensief samengewerkt en hebben overeenstemming bereikt over de randvoorwaarden om de harmonisatie succesvol te implementeren. Communicatie met ouders over de harmonisatie was daarbij een specifiek aandachtspunt. De voorbereidingen in 2017 hebben er toe geleid dat er per 1 januari 2018 een laagdrempelige geharmoniseerde voorschoolse voorziening is gerealiseerd die voldoet aan de wettelijke eisen.

In 2017 is uitvoering gegeven aan het reguliere peuterspeelzalenwerk door Welschap en d’Evelaer. De gemiddelde bezettingsgraad 84,55 %. Het Jaarverslag Wet kinderopvang over het jaar 2016 is in 2017 ingediend bij de Inspectie van het Onderwijs. Op basis van onderzoek van de inspectie is aan de gemeente Heemskerk wederom de A-status toegekend, Dit betekent dat de gemeente de wettelijke taken van het toezicht op en de handhaving van kinderopvang goed uitvoert.

Zorg

Zorg en gezondheid
De IJmondgemeenten hebben in 2017 het regionaal gezondheidsbeleid voor de periode 2018-2021 opgesteld. Begin 2018 wordt dit samen met een lokale uitvoeringsparagraaf ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. De gemeente heeft JGZ Kennemerland en de GGD gefinancierd voor de uitvoering van de wettelijke taken en daarnaast voor extra lokale activiteiten op het gebied van jeugdgezondheidszorg. Er is subsidie verstrekt voor preventie van middelengebruik en (psychische) gezondheid aan onder meer Alzheimer, Brijder, Context en Indigo. Daarnaast is in 2017 voor een aantal preventieve activiteiten op het snijvlak van (eerstelijns)zorg, gezondheid en welzijn subsidie verleend of inzet gepleegd. Voorbeelden zijn:

• De toevoeging van de expertise van de psychiatrisch verpleegkundige van het FACT team aan het Sociaal Team.
• De pilot op initiatief van Zilveren Kruis in samenwerking met Dijk en Duin en RIBW gericht op de inclusie van mensen met een ernstig psychiatrische aandoening (EPA). Dit project krijgt in 2018 een vervolg.
• De twee Inloopvoorzieningen GGZ, te weten aan de Cruquiusweg in Beverwijk en in buurtcentrum De Stut (uitbreiding Koffie Plus), waren onderwerp van gesprek binnen de IJmondgemeenten. Het gaat hier om de financiering en transformatie van een maatwerkvoorziening dagbesteding naar een algemeen toegankelijke voorziening.
• De start van acht projecten in het kader van Gezond in de Stad (GIDS). De projecten richten zich onder meer op een gezonde leefstijl en (arbeids)participatie. Er wordt in deze projecten samengewerkt tussen partijen op het gebied van sport, zorg, welzijn en gezondheid.

Er is tevens uitvoering gegeven aan het programma Jongeren op gezond gewicht (JOGG). In 2017 is het besluit genomen om de samenwerking in het programma nog drie jaar voort te zetten. Het regisseurschap is overgegaan van de gemeente naar de GGD. Het convenant kanswoningen is in 2017 geëvalueerd en op basis hiervan zal in 2018 het convenant worden geactualiseerd. Door deelname aan het Noodteam en subsidiëring van het team Vangnet & Advies is hulp, begeleiding en bemoeizorg gegeven in (dreigende) crisissituaties.

In 2017 is het vierjaarlijks gezondheidsonderzoek 2016 uitgevoerd. De resultaten van dit onderzoek zijn aan de raad gerapporteerd.

Diversiteit
In 2017 is het plan van Aanpak ‘Van opvang tot integratie vluchtelingen’ uitgevoerd. De gemeente had in 2017 een taakstelling van 53 te huisvesten statushouders. Deze groep bestond voornamelijk uit alleenstaanden en gezinsherenigers met veelal grote gezinnen. Door gebrek aan passende woonruimte voor grote gezinnen - een landelijk beeld- moesten zij langer wachten op huisvesting. Om zoveel mogelijk te voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders is in 2017 in overleg met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) alsnog een aantal kleinere gezinnen in de gemeente gehuisvest.

Er is in 2017 ingezet op een aantal projecten om de toeleiding van statushouders naar de arbeidsmarkt te verbeteren. Vanaf 1 oktober 2017 is het volgen van een participatieverklaringstrajecten verplicht gesteld zowel voor statushouders als voor overige inburgeringsplichtigen. Het samenwerkingsverband maatschappelijke begeleiding van de gemeenten Beverwijk, Castricum, Uitgeest en Heemskerk is opgeheven. Het aantal discriminatiemeldingen is in 2017 in vergelijking tot het jaar daarvoor iets afgenomen.